İsviçre Kürt Kadınlar Birliği (YJK-S), İsviçre’nin Lenzburg kentinde bulunan Aargau Kürt Toplum Merkezi’nde “Demokratik Komünal Ekonomi Çalıştayı” düzenledi. Çalıştay, HDP eski milletvekili Ayşe Acar Başaran’ın açılış konuşmasıyla başladı.

Başaran, kadınların ekonomide ve toplumsal yaşamın örgütlenmesinde üstlendikleri rolün önemine dikkat çekerek şunları söyledi: “Artık kadınlar yaşamın her alanında var. Özgür kadınlar hayatı örgütlüyor, yaratıyor. Bunun en görünür örneği Rojava’dır. Orada Kürt kadınlar, Önder Apo’nun Jin, Jiyan, Azadî felsefesiyle yeni bir yaşam örüyor. Sadece sosyal yaşamda değil, ekonomide de başarılar elde ediliyor. Biz de kapitalizmin merkezinde, kadınlar ve halk için ekonomiyi nasıl ilerletebiliriz, bunları tartışacağız.”

İLK OTURUM: DÜNYA DENEYİMLERİ

“Komünal Ekonomi’de Dünya Deneyimleri” başlıklı ilk oturumun moderatörlüğünü Jînda Amed yaptı. YJK-S aktivistleri Kezban Yılmaz “Latin Amerika Kooperatif Deneyimleri”, Seda Can “Kibbutz Deneyimi: İsrail-İskoçya”, Özen Aytaç ve Evîn Serhed ise “İsviçre Deneyimi ve Dünya Deneyimlerinde Bizi Bekleyen Riskler” üzerine sunum yaptı. Sunumların ardından katılımcıların soruları yanıtlandı.

İKİNCİ OTURUM: KÜRDİSTAN DENEYİMLERİ

Verilen aranın ardından moderatörlüğünü Fatma Şık’ın yaptığı ikinci oturumda Kürdistan deneyimleri tartışıldı. Rojava’dan görüntülü bağlanan Kongra Star aktivisti, “Rojava Devrimi ve Kooperatifleşme” başlıklı sunum yaptı.

Katılımcı kadınlar bu sunumun ardından “Bijî Berxwedana Rojava” ve “Jin, Jiyan, Azadî” sloganları attı.

YJK-S aktivisti Şîlan Serhed, “Rojava’da Gelişim Süreci, Kazanımlar ve Kooperatiflerin Etkileri”ni aktardı. Siyasetçi Yurdusev Özsökmenler ise “Kadın Ekonomisini Geliştirmenin Zorlukları” üzerine sunum yaptı.

ÜÇÜNCÜ OTURUM: TEORİ VE PRATİK

Öğle yemeği arasının ardından yapılan üçüncü oturum “Demokratik Komünal Ekonomi” başlığını taşıdı. Moderatörlüğünü Fadime Devrim’in yaptığı oturumda, Avrupa Kürt Kadın Hareketi (TJK-E) aktivisti Şükran Sincar “Ekonomi Nedir? Kapitalizmde Ekonomi”, İsviçre Demokratik Kürt Konseyi Eşbaşkanı Dilan Çetinkaya “Demokratik Komünal Ekonomi”, YJK-S aktivisti Nesrin Yazar ise “Demokratik Komünal Ekonomide Kadın” başlıklı sunum yaptı.

Son oturum ve sonuç bildirgesi

Çalıştayın son oturumunda katılımcılar görüş ve önerilerini dile getirdi. Ardından sonuç bildirgesi açıklandı.

“Hilberîna jinê bingeha jiyana komunal û azadiyê ye” (Kadının üretimi, komünal yaşamın ve özgürlüğün temelidir) şiarıyla yapılan çalıştayda, komünal ekonominin toplumların varoluşu açısından yaşamsal öneme sahip olduğuna dikkat çekildi.

Sonuç bildirgesinde şu ifadelere yer verildi:

• Ekonomi, toplumların yaşamlarını sürdürebilmeleri için yürüttükleri en temel faaliyettir. Kendi ekonomisini kuramayan bir toplum istismar ve bağımlılığa açık hale gelir.
• Kapitalist modernite, ekonomiyi toplumun özgür yaşam aracından çıkarıp doğayı yağmalayan ve emeği köleleştiren bir mekanizmaya dönüştürmüştür.
• Tarih boyunca kadınlar üretimin, yaşamın ve direnişin öznesi olmuştur. Bugün kadınlar komünal ekonomi anlayışıyla bu tarihsel emeği örgütlü güce dönüştürmektedir.
• Komünal ekonomi, paylaşım ve dayanışma ilkeleri üzerine kurulu olup kapitalizmin yarattığı sömürüye, ataerkil şiddete ve doğa tahribatına karşı bir alternatiftir.

Bildirge, kadın emeğine dayalı komünal ekonominin toplumun özgürleşmesi, ekonominin toplumsallaşması ve doğayla uyumlu bir yaşamın inşası için stratejik bir rol oynadığına vurgu yaptı.

Kapitalizmin güçlü olduğu Avrupa’da da komünal ekonomi çalışmalarının kadınları güçlendirdiğine işaret edilen bildirgede, yalnızlaştırmaya ve yaşamın metalaştırılmasına karşı alternatif oluşturduğu kaydedildi.

Çalıştay, kadın öncülüğünde demokratik-komünal ekonominin geliştirilmesi için tartışmaların ve pratik çalışmaların önümüzdeki süreçte devam edeceği duyurusuyla sona erdi.